De torens van Italië

Elke dag en in het bijzonder op heilige dagen en feestdagen luiden de klokkentorens van Italië. Of het tijdens Driekoningen, Pasen, het feest van St. Michael of St. Mark, de Processie van de rouwende Madonna, de Dag van de Doden of gewoon op zondag is, de klokken luiden.

Tijdens de Middeleeuwen wedijverde de rijke steden met elkaar om de mooiste klokkentoren, of in het Italiaans campanile genoemd. De klokkentorens werden deels gebruikt voor hemelse zaken, maar ook om rijkdom en macht te uiten. De torens werden vaak naast de kathedraal of kerk gebouwd. De klokken werden ondergebracht in torens, maar soms ook wel in koepels of in de gevel, zoals in het Sint-Pieter in Rome. Men denkt dat de eerste toren in Italië gebouwd was in de 4de eeuw door de bisschop van Nola in Campanië. Het is waarschijnlijker dat de eerste campanile gebouwd werd bij Ravenna in de 5de eeuw, maar het origineel werd verwoest door een aardbeving in 1733.

Het bouwen van hoge torens, die als het ware de hemel raken, waren tijdens de middeleeuwse architectuur belangrijk. Voorbeelden zijn de versterkte torens van San Gimignano en Bologna en de indrukwekkende klokkentorens op pleinen door heel Italië. Toen Florence besloot om een kathedraal te bouwen en de beroemde campanile van Santa Maria del Fiore, werden grote namen aangetrokken zoals Giotto en Pisano om het bouwwerk te realiseren. In 1359, lang na de dood van Giotto, was de bouw voltooid en staat de Santa Maria del Fiore met een hoogte van 85 meter te schitteren in roze, wit en groen Toscaans marmer en rijkversierd met ingewikkeld houtsnijwerk.

Nergens anders doet het geluid van kerkklokken je terugbrengen naar een ver verleden als in Venetië. Soms wanneer meerde kerkklokken tegelijk luiden, wordt je eraan herinnerd dat Venetië ooit een diepreligieuze plek was. De Campanile van Venetië, die op het San Marcoplein staat, is maar liefst 98,5 meter hoog. De toren deed dienst als vuurtoren voor de schippers van de waterstad. In de 16de eeuw heeft de toren zijn huidige hoogte gekregen. In 1902 stortte de klokkentoren in toen men er een lift in probeerde te bouwen. In 10 jaar tijd werd de toren weer in de oorspronkelijke stijl herbouwd.

venetië

Zonder twijfel is de scheve toren van Pisa de bekendste toren in Italië. In 1173 begon men met de bouw en al snel begon de toren te hellen. De bouw duurde uiteindelijk 200 jaar.

pisa

De meeste klokkentorens zijn lang niet zo beroemd, maar ze zijn kenmerkend voor de vele stadjes en dorpen van Italië. Ook al zullen tegenwoordig minder mensen gehoor geven tot de oproep van het gebed, de klokkentorens blijven luiden. Hun geluid hoort bij de stad of dorp en geeft juist die Italiaanse sfeer, maar ook de aanblik in het prachtige Italiaanse landschap.

Foto’s: Pieter Arnolli en @dorpell