Toscane

San Casciano dei Bagni

In het zuidelijkste puntje van de Toscaanse provincie Siena, op de grens met Umbrië en Lazio, ligt San Casciano dei Bagni op een panoramische heuvel. Verkozen tot een van de ‘mooiste dorpen van Italië’, is het charmante dorp nauw verbonden met de thermale bronnen die al door de Etrusken werden gebruikt en vervolgens geliefd waren bij de Romeinen, die sterk vertrouwden op de geneeskrachtige eigenschappen van het water. In de omgeving ontspringen 42 bronnen bij een gemiddelde temperatuur van 40° C. Hoewel de bronnen en kuuroorden de belangrijkste trekpleister van het dorp zijn, heeft San Casciano een prachtig goed bewaard middeleeuws centrum.

Eigenlijk bij toeval, op weg naar de Monte Amiata, passeerden we het schitterend gelegen dorp. Hier verweven de Toscaanse heuvels met die van Umbrië en Lazio. Eeuwenlang was San Casciano een rustplaats voor reizigers tussen Rome en Florence.

Het middeleeuws centrum van San Casciano is gebouwd rond het Turrito-kasteel, een neogotisch gebouw dat in 1911 is gebouwd. Sommige delen van de oude stadsmuren, maar ook poorten en twee torens zijn bewaard gebleven. Een labyrint van smalle straatjes baant zich een weg tussen oude huizen en kerken. Vanaf diverse pleinen bewonderen we enkele waanzinnig mooie uitzichten over de glooiende heuvels. De schilderachtige omgeving lijkt wel op een ansichtkaart. Het dorp wordt omgeven door olijfbomen en rijen wijnstokken. In de verte volgen we de contouren van zonnebloemvelden en steken cipressen af tegen een strakblauwe lucht.

De belangrijkste kerk is die van San Leonardo, gebouwd tussen de 13e en 14e eeuw, maar daarna meerdere keren verbouwd. Het portaal in gotische stijl is rijkelijk versierd met plantmotieven die zijn teruggevonden in het aangrenzende oratorium die in de 18e eeuw in barokstijl is gerenoveerd. Een ander belangrijk gebouw is het stadshuis met verschillende wapenschilden op de façade. De kleine kapel van de Santissima Concezione wordt gekenmerkt door zijn puntdak. Binnen zijn oorspronkelijke fresco’s te bewonderen. De mooiste herinnering voor ons is toch het verdwalen in de wirwar van de karakteristieke straatjes met het kasteel zichtbaar vanaf bijna elk punt. 

Van al het slenteren krijg je trek en is het proeven van de lokale keuken misschien wel het beste wat je kunt doen. Authentieke lokale gerechten zijn eenvoudig, gevarieerd en bereid met seizoensgebonden ingrediënten. Denk aan tagliatelle, lasagne, ravioli met ricotta, gnocci met saus, kikkererwtensoep met taglioni en vergeet gerechten bereid met artisjokken en pecorino-kaas niet.

De ciaffagnoni behoren tot de specialiteiten van de borgo. Het zijn crêpes bereid volgens traditioneel recept en ‘o zo heerlijk’ gevuld met pecorino kaas of iets zoets zoals jam, hazelnoot- of chocoladeroom. Een ander lokaal gastronomisch hoogstandje is pici, een handgemaakte pasta, vergelijkbaar met spaghetti maar dan breder en gekruid met aglione-saus. Dit is een pittige saus gemaakt met olijfolie, knoflook, chili en tomatenpuree. Men zegt dat het gerecht al door de Etrusken gemaakt werd. Andere sauzen die gebruikt worden zijn meestal vleessauzen. Natuurlijk wordt dit lekkers weggespoeld met een Chianti-wijn.

Zoals we al zeiden is San Casciano dei Bagni sinds de oudheid bekend vanwege zijn thermale bronnen. Veel hiervan zijn tegenwoordig betaalde luxe spa’s geworden. Maar op een paar honderd meter buiten het dorp kun je jezelf onderdompelen in de oude wasplaatsen.

Gedomineerd door een enorm kasteel uit de 11e eeuw en prachtige verzichten over de Val di Chiana is het nabijgelegen dorpje Fighine ook een bezoek waard. Het kasteel heeft zijn oorspronkelijke vorm behouden, vierhoekig met drie hoektorens. Het middeleeuws dorpje Celle Rigo, wiens naam is afgeleid van de talrijke grotten die zich onder het dorp bevinden, is eveneens een aanrader.

Wie verder reist dan de favoriete bekende Toscaanse bestemmingen en een trip maakt door het Sienese platteland zal blij verrast zijn tijdens een bezoek aan San Casciano dei Bagni. Het is een heerlijk plaatsje om als uitvalsbasis te kiezen voor het verkennen van de schilderachtige streek of zoals men het al eeuwenlang doet, door het te gebruiken als rustplaats en te genieten van al het goede wat het dorp heeft te bieden.

4 reacties op “San Casciano dei Bagni

  1. Jan Nijenhof

    Dat is een mooie beschrijving van San Casciano dei Bagni, Pieter. Het kasteel uit 1911 is wel apart! Past precies bij de rest van het dorp ondanks de (jonge) leeftijd. Een bad in de oude wasplaats lijkt me zeer gezond, ook financieel!

  2. Harry Buursen

    Prachtig allemaal!

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.