Puglia

Trulli en Alberobello

De trulli geven het landschap van Puglia een bijzondere sfeer. In deze zonovergoten zuidelijke regio van Italië steken kegelvormige daken van ronde witgekalkte huizen boven de mediterrane vegetatie uit. Met name in het heuvelachtige landschap van la Murgia zijn ze ruimschoots aanwezig. In deze landelijke streek, grotendeels bedekt met olijf- en wijngaarden, staan duizenden van deze karakteristieke huizen.

Een grote concentratie trulli is te vinden in het dorp Alberobello, sinds 1996 erkend door UNESCO als cultureel erfgoed. Deze pittoreske plaats dankt zijn naam aan een boom, de Sylva Arboris Belli, die hier overal stonden. Alberobello betekent letterlijk ‘mooie boom’. Tegenwoordig zijn het bloemen die de schilderachtige straatjes versieren en maakt het voor sommige mensen een sprookjesachtige omgeving. Werkelijk schitterend is het contrast van witgepleisterde muren met bonte bloemen en de grijs puntige daken wat fraai afsteekt tegen een strakblauwe hemel.

De oorsprong van de trulli is niet geheel duidelijk. Er zijn verschillende theorieën. Zeker is dat ze in de 16e en 17e eeuw werden bewoond door boerenfamilies, terwijl rijkere kooplieden en adellijke families doorgaans in grotere boerderijen woonden. Een trulllo is opgebouwd uit gestapelde platte stenen zonder mortel, zodat ze in het geval van een belastinginspectie gemakkelijk waren af te breken tot een hoopje stenen. Men probeerde op deze manier de belasting te ontduiken, want in die tijd betaalde men alleen belasting voor gemetselde huizen. Een andere oorsprong kan zijn dat de trullo een erfenis is van een beschaving uit het stenen tijdperk. Hoewel er geen archeologische vondsten zijn gedaan, waarschijnlijk vanwege het gebruikte materiaal, was in het Middellands Zeegebied in de oudheid, de constructie van ronde gebouwen met een conisch dak, een normaal verschijnsel.

Tot halverwege de vorige eeuw werd er niet of nauwelijks naar deze historische ronde woningen omgekeken. De oudste trulli dateren uit de 16e eeuw, maar de meeste zijn na de 18e eeuw herbouwd met specie. Veel daken zijn versierd met religieuze of astrologische symbolen om zo kwaad en onheil af te weren. Normaliter bestaat een trullo uit vierkante vertrekken en afhankelijk van de benodigde ruimte worden meerdere met elkaar verbonden. De dikke muren zorgden voor een goede isolatie in de winter en hield de zinderende zomerhitte buiten de deur. Toen waren het herders en boeren die erin woonden. Tegenwoordig worden ze volop gebruikt voor toeristen, waarvan er enkele zeer luxe zijn.

Ondanks dat Alberobello in het hoogseizoen druk wordt bezocht, blijft het een magische plaats om te bezoeken vanwege het bijzondere karakter. Een magnifiek uitzicht is vanaf de Belvedere Trulli op de Piazza del Popolo. Nergens zie je zoveel trulli bij elkaar. Nieuwsgierig wandelden we door de geplaveide kromme straatjes van de twee wijken Rione Monti en Aia Piccola. Overal waar je kijkt stuit je op fotogenieke plekjes van deze merkwaardige plaats.

Uniek is de witte trullo-kerk San Antonio en gaat perfect op in zijn omgeving. Een ander paradepaardje van het dorp is de Trullo Siamese. Het is een van de oudste gebouwen van Alberobello. Het huis heeft geen ramen en de fundering bestaat uit grote rotsblokken. Bijzonder zijn de twee ingangen aan verschillende kanten, wat doorgaans niet gebruikelijk is.

De bekendste en indrukwekkendste is Trullo Sovrano aan Piazza Sacramento en is sinds 1930 een nationaal monument. Oorspronkelijk werd het gebruikt als residentie, maar in de loop der tijd diende het als kapel. In de 18e eeuw herbergde het zelfs enkele relikwieën van de heiligen Damiano en Cosmo. Wie de trullo oorspronkelijk gebouwd heeft is niet duidelijk, maar het laat zien wat men kan bereiken met deze bouwstijl, want het is de enige met twee verdiepingen.

Het omliggende landschap is bezaaid met olijfbomen en amandelboomgaarden. Verstopt staan er enkele oude indrukwekkend geknoopte olijfbomen. Het landschap behoort tot de Valle d’Itria en staat bekend om zijn vruchtbare grond waar ook heerlijke wijnen worden geproduceerd. Beroemde wijnen van de regio zijn de Primitivo di Manduria DOC en de zuidelijke wijn Salento Rosato IGT. In combinatie met handgemaakte pasta’s als orecchiette alle cime di rapa, een burrata di andria of zoet gebak als pettole is oh zo lekker. Het water loopt uit onze mond als we eraan terugdenken.

Wie het achterland wil verkennen doet er goed aan om de Strada dei Trulli (SS172) te volgen. De kronkelende weg gaat onder ander langs de witgekalkte plaatsen Locorotondo en Martina Franca. Indrukwekkend mooi is het landschap waar je doorheen reist met overal weer die wonderlijke ronde trulli. Badend in het warme zonlicht lijkt het soms inderdaad net of ze zijn opgetekend uit een prentenboek. Sommige staan dicht aan de weg, andere liggen verscholen tussen de eindeloze olijfgaarden. De één prachtig gerestaureerd, de ander vervallen. Nergens anders vind je zo’n unieke plek als hier in Puglia.

1 reactie op “Trulli en Alberobello

  1. Riet Scheepen

    Zó mooi, konden we Nederland maar zo kleurrijk maken!
    Fijn weekend en blijf gezond!

Laat een reactie achter op Riet Scheepen Reactie annuleren

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.