Torcello, gelegen in de ‘dode lagune’

Torcello is het meest noordelijke eiland van de Venetiaanse lagune en ligt niet ver van de eilanden Burano en Mazzorbo. In dit gebied kun je geen getijden zien en wordt daarom door de lokale inwoners ‘laguna morta’, oftewel de ‘dode lagune’ genoemd. Omdat Torcello het dichtstbij het vasteland ligt, was het een van de eerst bewoonde eilanden van de lagune.

Zo druk als het eiland ooit bewoond is geweest, leven er tegenwoordig nog slechts een twintigtal mensen. Op dit bijna onbewoonde eiland is het de stilte die overheerst. Het zijn vooral de archeologische overblijfselen die nieuwsgierige bezoekers trekt. Vaar met ons mee naar dit prachtige ‘stille’ pareltje in de drukste lagune van Italië en ontdek een fascinerende geschiedenis die al eeuwenlang oud is.

Wij stappen maar al te graag op een van de vaporetto’s die de verschillende eilanden van de Venetiaanse Lagune met elkaar verbindt. Het is een uitstekende en plezierige manier om dit betoverende landschap te verkennen. Vooral in het voor- en najaar, wanneer er minder toeristen in Venetië zijn, is het een fantastische belevenis. Sommige reisgidsen en andere media verleiden hun lezers door te suggereren dat iedereen die de lagune wil verkennen en naar diverse eilanden afreist, ontsnapt aan toeristische hordes. Laten wij nu maar meteen vertellen, dat dat niet helemaal waar is. Vooral de boten naar Murano en Burano zitten stampvol met toeristen. Is het wel dat de meeste van hen op Burano stranden, terwijl wij met een handjevol andere passagiers de oversteek maken naar Torcello, wat slechts 5 minuten varen verderop ligt.

Eenmaal aangekomen op Torcello wandelen we vanaf de steiger over een mooi aangelegd wandelpad, dat langs de hoofdrivier ligt, richting de dorpskern van het eiland. Opvallend is de stilte en rust. Vogels zingen uit volle borst met op de achtergrond het geluid van kabbelend water. Dat geluid moet eeuwen geleden heel anders zijn geweest.

Torcello werd eerst bewoond door de inwoners van Altino (Altinum), ooit een belangrijke Romeinse stad. Onder leiding van een bisschop ontvluchtte zij, vanwege voortdurend barbaarse invasies tussen de 5e en 9e eeuw, het vaste land en bouwden op Torcello hun nieuwe stad. Toen het omringende landschap van het eiland steeds moerassiger werd, werden de eilandbewoners gedwongen een nieuw onderkomen te zoeken. Men verhuisden naar Rialto, het hedendaagse Venetië. De waterstad werd steeds belangrijker en terwijl de waterwegen rondom Torcello verder dichtslibde pakten de resterende bewoners hun koffers om zich dichterbij het centrum van handel en politiek te vestigen. Veel huizen, maar ook kerken, werden afgebroken en het bouwmateriaal werd gebruikt voor het verrijken van Venetië met nieuwe gebouwen. Het kleine eiland veranderde in een spookeiland waar de ziekte malaria de hoofdrol speelde. Gelukkig zijn er nog enkele bijzondere monumenten bewaard gebleven die we vandaag de dag nog steeds kunnen bewonderen.

Halverwege de promenade dat ons naar de kern van het eiland brengt bevindt zich een unieke brug, il ponte del Diavola oftewel de Duivelsbrug, die ooit de stadskern verbond met het gecultiveerde gebied. Tegenwoordig is het bedekt met moestuinen.

De beroemdste monumenten van Torcello zijn de kathedraal van Santa Maria Assunta, waarvan de toren al van verre te zien is, en Santa Fosca, een Byzantijnse kerk. Beide monumenten dateren uit de 11e eeuw. Wij beklimmen de Campanile, de toren van de kathedraal, en genieten van een prachtig uitzicht over het eiland en de lagune.

In het heiligdom bevinden zich enkele prachtige mozaïeken, waaronder een mooie Madonna met kind op een gouden achtergrond. In het kleine museum ligt een verzameling van belangrijke archeologische vondsten en historische voorwerpen van de kathedraal, de lagune en het omliggende gebied.

De locatie waar de monumenten zich bevinden is opmerkelijk te noemen. Ze staan niet aan een traditioneel plein, maar meer rondom een grasveld. Het voelt alsof de natuur van het eiland heer en meester is geworden, nadat lang geleden de eilandbewoners zijn vertrokken. Knoestige bomen, braamstruiken, ruïnes deels overwoekerd door vegetatie en mysterieuze paden die bezoekers nieuwsgierig maken.

Degene die niet op zoek is naar souvenirwinkels en schreeuwende toeristenmenu’s, maar naar rust en zich willen verdiepen in een fascinerende geschiedenis van de Venetiaanse Lagune zijn op Torcello meer dan welkom. Er zijn slechts enkele eetgelegenheden, waaronder het beroemde en prijzige Locanda Cipriani. Verder zijn er een paar goedkopere restaurants, maar wij keren liever terug naar Venetië voor een overheerlijke traktatie bij El Magazen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.