Middeleeuwse charme van Centraal-Umbrië (deel I)

Umbrië is het ‘groene hart van Italië’ en het is een regio doordrenkt met geschiedenis, kunst en cultuur. Middeleeuwse dorpen en oude burchten liggen hooggelegen op heuveltoppen. Plattelandswegen trekken door glooiende heuvels en passeren velden met glimlachende zonnebloemen, terwijl sneeuw de bergen in het oosten bedekt. Wij maakten een prachtige autoroute door Centraal-Umbrië, van het centrum van majolica in Deruta, langs beroemde wijn- en olijfstreken naar de Romeinse ruïnes tussen Spello en Trevi.

Deruta

Ons startpunt is het heuvelstadje Deruta. Op het eerste gezicht lijkt het op ieder ander willekeurig Italiaans stadje, maar wanneer je door een van de oude poorten wandelt, zal je zien dat dit stadje anders is. De enige industrie is keramiek. Het oude Deruta is het Italiaans centrum van majolica. Er zijn bijna 200 ambachtsplaatsen en keramiekwinkels te vinden. Er is een school voor keramische kunst en een keramiekmuseum, gewijd aan een bloeiende artistieke traditie van Deruta.

Foto @scoprirederuta

We wandelen over de Piazza dei Consoli, het hart van de oude stad. Aan de gevels van de winkels hangen vrolijk gekleurde keramieke borden, schalen en andere voorwerpen. Het type keramiek zou afkomstig zijn van het Spaanse eiland Majorca en door reizende kooplieden zijn meegebracht. Het werd bekend als majolica. De Moorse ontwerpen worden tegenwoordig nog steeds behouden in veel traditionele patronen. Alle patronen zijn met de hand geschilderde meesterwerken.

De oorsprong van de ‘Keramiekstad’ blijft deels onbekend. Wel was het een strategisch punt tussen Perugia en Todi, getuige het versterkte kasteel. Een wandeling door het centro storico brengt ons langs oude ovens, de sobere romaans-gotische kerk van Sant’Arcangelo en de veelhoekige fontein uit 1848.

Torgiano

We rijden over verschillende landweggetjes tussen zacht glooiende heuvels begroeid met eindeloze olijf- en wijngaarden. We maken een tussenstop in Torgiano, een plaats die binnen de wijnwereld beroemd werd dankzij de wijnmakersfamilie Lungarotti met hun Museo del Vino aan de Corso V. Emanuele 11. Het is een van de beroemdste musea in Italië gewijd aan wijn. Hier vind je alles over wijn wat teruggaat tot de Romeinse en Etruskische periode. Naast een toevluchtsoord voor gastronomen is Torgiano ook interessant voor geschiedenisfanaten, want het plaatsje heeft opmerkelijke bezienswaardigheden zoals de iconische Baglioni-toren. Het is een imposante mooie wachttoren die dateert uit 1274. Het plaatsje zelf heeft nog steeds zijn typisch middeleeuwse uitstaling weten te behouden.

De streek rondom Torgiano werd in de Romeinse tijd al bewoond. Er zijn verschillende archeologische ontdekkingen gedaan, zoals een Romeinse villa. In de 13de eeuw werd er een kasteel gebouwd en Torgiano was een kleine verdedigingspost op de riviervlakte.

Bettona

De auto slingert zich een weg naar boven. Op verschillende punten worden we getrakteerd op prachtige vergezichten over het dal en op de Apennijnen. Eenmaal boven, parkeren we de auto bij de verweerde hoge Etruskische muur van de oude stad Bettona. Deze oude Umbrisch-Etruskische nederzetting werd door de Romeinen veroverd en tot een stad gemaakt. Het pittoreske stadje wordt nog steeds omringd door middeleeuwse muren en enkele delen van oude Etruskische muren.

Hoewel Bettona meestal over het hoofd wordt gezien door de meeste reisgidsen, was het voor ons een zeer aangename verrassing. Dwalen door het historisch centrum was absoluut geen straf. Het centrum wordt doorkruist door de oude Romeinse weg de Via di Mezzo die de twee stadspoorten met elkaar verbindt. Rondom de belangrijkste piazza, Piazza Cavour, staan belangrijke historische monumenten, twee kerken, een museum en een fontein uit de 19e eeuw. Tijdens onze wandeling passeren we enkele restaurants, een hotel en verschillende B&B’s. De uitstekende lokale keuken is het proeven meer dan waard. Traditionele gerechten als tagliatelle met ganssaus, bruschetta met tomaten of truffel, varkensvlees geroosterd aan het spit en de lokale wijnen zijn tongstrelend.

Voor diegenen met een interesse in archeologische vondsten is het gebied rondom Bettona interessant. Vanuit Porta Romana kun je verschillende blokken van een oude Etruskische muur zien, terwijl op de weg naar Perugia een Etruskisch graf te bezichtigen is, gebouwd van lokaal zandsteen.

Spello

We laten het mooie Bettona achter ons en rijden via slingerwegen het dal in. De route dwars door het agrarische landschap van glooiende heuvels is prachtig. In de verte verrijst, steil op de flank van de berg Subasio, het ommuurde Spello op. Het charmante plaatsje maakt deel uit van ‘I borghi più belli d’Italia’ vanwege zijn belangrijke culturele en artistieke erfgoed. Het Romeinse en middeleeuwse dorp is geheel opgetrokken uit roze en wit natuursteen dat uit de berg is gedolven. Het centro storico met veel belangrijke monumenten is goed bewaard gebleven en een genot om te ontdekken.

Het ommuurde stadje werd gesticht door de oude Umbriërs en werd later gekoloniseerd door de Romeinen. Hun nalatenschap is nog steeds te zien wanneer we door de Romeinse poort, Porta Consolare, het stadje binnenwandelen. We volgen de kronkelende middeleeuwse straatjes en passeren eeuwenoude huizen en kerken. Dit is een paradijs voor liefhebbers van geschiedenis en architectuur. Het ‘Hispellum’, zoals het oude stadcentrum tijdens de Romeinse overheersing heette, was een belangrijke Romeinse stad. Je kunt je haast niet voorstellen dat dit, nu uiterst charmante plaatsje, na de val van het Romeinse Rijk en verschillende invasies eeuwenlang ooit in verval raakte.

De honingkleurige huizen schitteren in het zonlicht en we wandelen verder bergopwaarts richting het hart van het centrum. De hoofdstaat Via Cavour leidt ons naar de fraaie kerk Santa Maria Maggiore. De kerk is fraai versierd met fresco’s en andere schilderingen. Voor meer interessante kunstwerken kun je terecht in de Spello Art Gallery.

We wandelen bergop richting Piazza della Republica en worden verleid door winkels die lokale producten verkopen. Verder zijn aan weerskanten talloze restaurants en wijnbars gevestigd. Bij het Belvedere, een oud terras waarop het Romeins forum werd gebouwd, genieten we van een schitterend uitzicht op de vallei.

We verdwalen in de smalle bloemrijke middeleeuwse straatjes waar elk jaar op de 9e zondag na Pasen Spello’s Infiorate plaatsvindt. Dit is een manifestatie ter gelegenheid van het Corpus Domini-feest. ’s Nachts werken dan onophoudelijk honderden mensen aan het maken van bloementapijten in de smalle straatjes. Het eindresultaat is een explosie van kleuren en geuren.

Wordt vervolgd…

Klik hier voor meer Umbrië

Foto’s: @scoprirederuta en Pieter Arnolli

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s